TÜRKIYE-İSVİÇRE  İKİLİ İLİŞKİLERİ

İki ülke arasında diplomatik ilişkiler 1898 yılında Cenevre'de bir konsolosluk açılması ile başlamış, bunu  1900 yılında Bern'de önce Legasyon (Elçilik), bunu izleyen dönemde Büyükelçilik  açılması takip etmiştir. İsviçre'nin Ankara Büyükelçiliği ise 1926 yılında açılmıştır.

Türkiye-İsviçre ikili ilişkileri 1925 tarihli “Dostluk Anlaşması” temelinde sürdürülmektedir.

İsviçre'de, yabancılara ilişkin olarak yayınlanmış en son verilere (2004 Ağustos)  göre 77.190 vatandaşımız bulunmaktadır. Bu rakama, çifte vatandaş statüsüne sahip yaklaşık 20.000 vatandaşımız da eklendiğinde toplam sayı 100.000’i bulmaktadır. İsviçre'de yaşayan yaklaşık 1.5 milyon yabancı nüfus içinde Türkler sayısal olarak İtalyan (301.337, %20,3), Sırbistan-Karadağ  (200.035, %13,4), Portekiz (157.031, %10,6), Alman (140.169, %9,4) vatandaşlarından sonra  %5,2’lik oranla 5. sırayı almaktadır.

Vatandaşlarımızın yüzde 90'ına yakını İsviçre'nin Almanca konuşulan kantonlarında yaşamaktadır (Zürih, Basel, Aargau, St.Gallen, Bern ve Solothurn).

Büyükelçiliğimizin elindeki verilere göre, vatandaşlarımızın  yüzde 75'i oturma hakkına (C Ausweis) ve yüzde 25'i yıllık yenilenen oturma iznine (B Ausweis) sahiptir.

İsviçre'de yaşayan Türk nüfusu genç bir yapıya sahip bulunmaktadır. 0-16 yaş grubu, vatandaşlarımızın toplam nüfusunun yüzde 32'sini,  0-25 yaş grubu yüzde 50'sini oluşturmaktadır. 50 yaşın altındakilerin oranı yüzde 85’i bulmaktadır.

İsviçre genelinde vatandaşlarımızın 34.000’i fiilen çalışmakta olup, bunların yüzde 50’si hizmet sektöründe, yüzde 24’ü metal-makina sanayinde, yüzde 5’i tekstil sektöründe ve yüzde 21’i inşaat, tarım gibi diğer sektörlerde çalışmaktadır.

Ülkemizde faaliyet göstermekte olan İsviçre sermayeli şirketlerin 2003 yılı itibariyle toplam yabancı sermaye içindeki payları % 7,4  olup, bu oranla İsviçre, İtalya, Almanya, Hollanda, İngiltere ve ABD’den sonra  yabancı sermayenin ülkelere göre dağılımı açısından 6.sırada  yer almaktadır.

1993 yılında 648 milyon $ (862 milyon CHF) tutarında olan ithalatımızın 2004 yılında yaklaşık olarak 1,59 milyar $’a (1,93 milyar CHF) yükseldiği müşahede edilmektedir. Keza,  1993 yılında 161,5 milyon $ ( 214 milyon CHF) olan ülkemiz ihracatı, 2003 yılında 325 milyon $ seviyesine ve 2004 yılında ise 413 milyon $’a (512 milyon CHF) yükselmiştir. 2000 yılında ülkemiz ile İsviçre arasında 1,36 milyar $ düzeyinde olan dış ticaret hacmi, 2001 yılında 1,23 milyar $’a gerilemiştir. 2002 yılında 1,5 milyar $’a yükselen dış ticaret hacmimiz, geride bıraktığımız 2003 yılında % 4,1 artarak 1,566 milyar $’a ve geride bıraktığımız 2004 yılında ise yaklaşık 2 milyar $ düzeyine ulaşmıştır.

2004 yılında ülkemiz ile İsviçre’nin dış ticaretine baktığımızda, en önemli ihraç kalemlerimizi tekstil ve konfeksiyon ürünleri (155 milyon $), tarım ürünleri (87,2 milyon $), elektronik makina ve aletler (56 milyon $) ve kimya sanayi ürünleri (21,7 milyon $) oluştururken; başlıca ithalat kalemlerimizi ise kimya sanayi ürünleri (765 milyon $), elektronik alet ve makinalar (457 milyon $) ile saat, mücevher ve optik aletler (126 milyon $) oluşturmuştur.

2000 yılından itibaren ülkemize gelen İsviçreli turist sayısı her geçen yıl daha da artmıştır. 2003 yılının ilk aylarında, ABD’nin Irak’a müdahalesinin olumsuz etkileri nedeniyle bu dönemde Türkiye’ye giden turist sayısında azalma görülmesine mukabil, 2003 Mayıs ayından itibaren bu eğilim sona ermiş, 2003 yılının tamamında ülkemize gelen İsviçreli turist sayısı 2002 yılına göre %31,69 oranında aşarak, 188.806 olarak gerçekleşmiştir. Bu trend 2004 yılında da sürmüş ve 271.387 İsviçreli turist ülkemize tatile gelmiştir.    Bu rakam bir önceki  yıla göre % 43.7 oranında bir artış içermekte ve son yıllardaki  en büyük sıçramayı oluşturmaktadır.